پرش به محتوای اصلی

مرجع رسمی

دربارهٔ لاک‌پشت پرنده

دستیار پدرها و مادرها در انتخاب کتاب برای بچه‌ها

فهرستی از کتاب‌های برتر هر فصل برای کودکان و نوجوانان ایرانی که با بررسی گروهی از منتقدان، کارشناسان و نویسندگان کودک و نوجوان انتخاب می‌شوند.

قصهٔ شکل‌گیری

از یک ضمیمه تا یک حافظهٔ جمعی

لاک‌پشت پرنده از دل کار جمعی دربارهٔ ادبیات کودک و نوجوان شکل گرفت؛ مسیری که از یک ضمیمهٔ فصلی آغاز شد و به آرشیوی زنده از انتخاب‌ها، گفت‌وگوها و داوری‌های مستقل رسید.

  1. زمستان ۱۳۹۰

    ۱ / ۴

    شروع از یک ضمیمه

    نخستین فهرست لاک‌پشت پرنده به‌عنوان ضمیمهٔ پژوهشنامهٔ ادبیات کودک و نوجوان منتشر شد؛ فهرستی که انتخاب کتاب را کنار تحلیل وضعیت نشر همان فصل می‌نشاند.

  2. فصل به فصل

    ۲ / ۴

    یک گفت‌وگوی جمعی

    منتقدان، نویسندگان و کارشناسان کتاب‌های تازه را با معیارهایی مکتوب بررسی کردند. نتیجهٔ این گفت‌وگو، فهرستی برای خانواده‌ها، مربیان، کتابداران و خوانندگان جوان بود.

  3. سال به سال

    ۳ / ۴

    از فهرست تا نشان

    چهار فهرست فصلی، نقطهٔ آغاز بررسی دوبارهٔ کتاب‌های سال شدند و نشان‌های طلایی و نقره‌ای با رأی‌گیری و قواعدی مستقل شکل گرفتند.

  4. امروز

    ۴ / ۴

    حافظه‌ای برای انتخاب‌های مستقل

    این مسیر با همراهی مؤسسهٔ شهرکتاب ادامه دارد؛ فهرست‌ها، معرفی‌نامه‌ها، بیانیه‌ها و جشن‌ها کنار هم می‌مانند تا تاریخ این انتخاب جمعی قابل دیدن و پیگیری باشد.

هر فصل

انتخاب و رده‌بندی کتاب‌ها

کتاب‌ها براساس شیوه‌نامه‌ای مکتوب و معیارهایی روشن به فهرست راه پیدا می‌کنند. امتیاز سه تا شش لاک‌پشت نتیجهٔ ارزیابی همان فهرست است.

هر سال

نشان‌های طلایی و نقره‌ای

گروه داوری هر سال کتاب‌های برگزیده را نیز انتخاب می‌کند و نشان‌های طلایی و نقره‌ای به آثار برگزیده اهدا می‌شود. نشان سالانه یک نتیجهٔ مستقل است و با تعداد لاک‌پشت‌های فصل یکی نیست.

ارزیابی رسمی

معنای سه تا شش لاک‌پشت

۶

شش لاک‌پشت

بیشترین هماهنگی با معیارهای گروه داوری، همراه با نکته‌ای ویژه در محتوا یا فرم.

۵

پنج لاک‌پشت

بیشترین هماهنگی با معیارهای گروه داوری.

۴

چهار لاک‌پشت

هماهنگی نسبی با معیارهای گروه داوری.

۳

سه لاک‌پشت

برخورداری از ارزش‌های ادبی و نداشتن تضاد با معیارهای گروه داوری.

مشاهدهٔ متن منبع در سایت رسمی

راهنمای استفاده

اطلاعات هر معرفی را چگونه بخوانیم؟

۱ امتیاز کتاب

۲ مشخصات و شناسنامهٔ کتاب

۳ واژگان کلیدی

مخاطب هر کتاب با سن عددی، کیفیت کتاب‌خوانی، مقطع تحصیلی مشخص می‌شود.

پیش‌خوان

کودکانی که خواندن نمی‌دانند و کتاب باید برایشان بلندخوانی شود.

نوخوان

کودکانی که تازه روان‌خوانی را شروع کرده‌اند و می‌توانند کتاب‌های کم‌حجم را خودشان بخوانند.

خوانندهٔ مستقل

کودکان و نوجوانانی که در مهارت خواندن پیشرفته‌اند.

واژگان کلیدی، مخاطب، فیزیک و مواد سازنده، ژانر و گونه و سپس موضوع‌های برجستهٔ کتاب را مشخص می‌کنند.

فرایند انسانی

شیوهٔ اجرایی داوری

گروه‌های بررسی کتاب

  • ادبیات
  • علمی و آموزشی
  • دین و علوم انسانی
  • هنر و سرگرمی
  • کتاب‌های زیر پنج سال
  1. ۱

    جلسات عادی هیئت داوران با حضور اکثریت مطلق اعضا رسمیت پیدا می‌کند.

  2. ۲

    کتاب با پیشنهاد دست‌کم سه نفر، سه لاک‌پشت می‌گیرد و وارد فهرست می‌شود؛ برای چهار، پنج یا شش لاک‌پشت، تأیید اکثریت داوران لازم است.

  3. ۳

    داوری که در یک مؤسسهٔ انتشاراتی فعالیت می‌کند، نمی‌تواند کتاب‌های همان مؤسسه را پیشنهاد کند یا به آن‌ها رأی بدهد.

  4. ۴

    نویسندگان بیرون از گروه داوری می‌توانند در پیشنهاد کتاب و نوشتن معرفی‌نامه همکاری کنند.

  5. ۵

    کتاب‌های اعضای گروه داوری در بخشی جداگانه از فهرست معرفی می‌شوند.

  6. ۶

    در هر شماره، کتاب‌های یک فصل بررسی می‌شوند و فصل مورد بررسی در آغاز بخش ذکر می‌شود.

  7. ۷

    فهرست اولیه از داده‌های خانهٔ کتاب تهیه می‌شود و کتاب جامانده می‌تواند در فصل بعد بررسی شود.

  8. ۸

    برای کتاب‌های تصویری و رشته‌های تخصصی، از کارشناسان بیرون از هیئت داوران مشورت گرفته می‌شود.

متن معیارها

معیارهای راه‌یابی به فهرست و دریافت نشان

  1. ۱

    دستیابی به سبک شخصی و توانایی آفریدن جهانی تازه و فضایی منحصربه‌فرد.

  2. ۲

    هماهنگی میان محتوا، زبان، اجرای متن، گرافیک، آماده‌سازی، مواد و چاپ کتاب.

  3. ۳

    توجه به ظرفیت‌های زبان و نوآوری در زبان فارسی.

  4. ۴

    پیوند با پیشینهٔ ادبی و توانایی گشودن افق‌های تازه.

  5. ۵

    نوآوری در شکل‌های ادبی و پیشنهادهای تازه در ادبیات کودک ایران و جهان.

  6. ۶

    درستی، بی‌طرفی و به‌روز بودن اطلاعات و نوآوری در تألیف و ساخت کتاب‌های اطلاعاتی.

  7. ۷

    احترام به ارزش‌های مردم و اقوام ایرانی و پرهیز از تمسخر آن‌ها.

  8. ۸

    توجه هم‌زمان به زندگی کودکان ایرانی در مرزهای ملی و عضویت در جامعهٔ جهانی.

  9. ۹

    تقویت تفکر انتقادی و پرسشگری.

  10. ۱۰

    احترام به تفاوت‌های فردی و مقاومت در برابر یکسان‌سازی کودکان.

  11. ۱۱

    توجه به پیچیدگی‌های دنیای واقعی کودک و پرهیز از ساده‌انگاری و تحمیل دنیای بزرگسالانه.

  12. ۱۲

    احترام به صلح، امنیت، مدارا، گفت‌وگو، حقوق انسان‌ها و کودکان، نیازهای ویژه، دیگر موجودات و محیط زیست و مخالفت با تبعیض.

مشاهدهٔ شیوه‌نامه در سایت رسمی

قاعدهٔ نشان سالانه

نشان طلایی و نقره‌ای

دریافت شش لاک‌پشت به‌تنهایی به معنای دریافت نشان طلایی نیست؛ رأی‌گیری نشان، حد نصاب و قواعد مستقل دارد.

  1. ۱

    نشان‌های طلایی و نقره‌ای هر سال به کتاب‌هایی اهدا می‌شوند که بیشترین هماهنگی را با معیارهای لاک‌پشت پرنده دارند.

  2. ۲

    نامزدهای اولیه از چهار فهرست یک سال انتخاب می‌شوند؛ کتاب‌های پنج و شش لاک‌پشتی در اولویت‌اند، اما همهٔ کتاب‌های سال دوباره مرور می‌شوند.

  3. ۳

    انتخاب نشان در نشست یا نشست‌هایی جدا از داوری فصلی انجام می‌شود.

  4. ۴

    حد نصاب نشست نشان، حضور دست‌کم دو سوم اعضای داوری است.

  5. ۵

    نشان طلایی به رأی دو سوم کل داوران نیاز دارد.

  6. ۶

    نشان نقره‌ای به رأی دو سوم داوران حاضر در نشست نیاز دارد.

  7. ۷

    هر سال نشان طلایی می‌تواند به یک تا حداکثر سه کتاب پدیده تعلق بگیرد.

  8. ۸

    نشان نقره‌ای به کتاب‌های شایستهٔ تقدیر تعلق می‌گیرد.

  9. ۹

    هنگام اعلام نتایج، هیئت داوران دلیل انتخاب کتاب‌ها را بیان می‌کند.

شناسنامهٔ گروه

آدم‌های پشت فهرست

لاک‌پشت پرنده حاصل انتخاب یک نفر نیست. اعضای گروه داوری با تجربه‌های متفاوت کنار هم کتاب می‌خوانند، گفت‌وگو می‌کنند و مسئولیت انتخاب‌های هر فصل را به‌صورت جمعی می‌پذیرند.

  • ۱

    حمید اباذری

    عضو گروه داوری

  • ۲

    محمود برآبادی

    عضو گروه داوری

  • ۳

    شکوه حاجی‌نصرالله

    عضو گروه داوری

  • ۴

    شیوا حریری

    عضو گروه داوری

  • ۵

    شادی خوشکار

    عضو گروه داوری

  • ۶

    علی‌اصغر سیدآبادی

    عضو گروه داوری

  • ۷

    شهرام شکوری

    عضو گروه داوری

  • ۸

    گیسو فغفوری

    عضو گروه داوری

  • ۹

    نلی محجوب

    عضو گروه داوری

  • ۱۰

    فرمهر منجزی

    عضو گروه داوری

  • ۱۱

    مریم محمدخانی

    عضو گروه داوری

  • ۱۲

    فرناز میرحسینی

    عضو گروه داوری

  • ۱۳

    رؤیا میرغیاثی

    عضو گروه داوری

  • ۱۴

    کمیل قاسمی

    عضو تیم لاک‌پشت پرنده

  • ۱۵

    تمام فرزندان ایران‌زمین

    عضو تیم لاک‌پشت پرنده

راه تماس رسمی

دبیرخانهٔ لاک‌پشت پرنده

تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از خیابان مطهری، نبش کوچهٔ کلاته، پلاک ۷۶۵، مؤسسهٔ شهرکتاب
تلفن: ۸۸۴۰۸۲۸۸
lakposht.parandeh@gmail.com
سایت رسمی فعلی